Trong Tử Vi Đẩu Số, Tử Vi hóa khi là Đế tinh ngôi sao của bậc quân vương. Khi nói đến hình tượng một vị vua, điều quan trọng không phải là vua tự mình làm giỏi tất cả mọi việc. Một người đứng ở vị trí...
Trong Tử Vi Đẩu Số, Tử Vi hóa khi là Đế tinh – ngôi sao của bậc quân vương. Khi nói đến hình tượng một vị vua, điều quan trọng không phải là vua tự mình làm giỏi tất cả mọi việc. Một người đứng ở vị trí dẫn dắt cần biết nhìn người, dùng người, xây dựng mối quan hệ, biết quy tụ một tập thể và khiến những người khác muốn đồng hành cùng mình.
Bởi vậy, khi gặp một đứa trẻ mang khí chất Tử Vi nổi bật, tôi thường không chỉ quan tâm rằng con học có giỏi hay không, mà quan tâm nhiều hơn đến câu hỏi: Những phẩm chất nào cần được cha mẹ vun bồi để khí chất ấy sau này có thể phát triển đúng hướng?
Đầu tiên, một đứa trẻ Tử Vi cần được học cách dùng người bằng việc học cách nhìn thấy giá trị của người khác.
Một vị vua không cần phải là người giỏi nhất trong mọi lĩnh vực, nhưng cần biết ai giỏi việc gì và đặt họ vào đúng vị trí. Với trẻ Tử Vi cũng vậy. Con không nhất thiết phải hơn người. Ngược lại, hãy tạo cơ hội để con làm việc nhóm, phân chia nhiệm vụ, tổ chức một hoạt động nhỏ và học cách nhờ người khác giúp đỡ.
Quan trọng hơn, hãy dạy con biết công nhận điểm mạnh của người khác. Bởi năng lực lãnh đạo thực sự không bắt đầu từ việc mình đứng cao hơn bao nhiêu người, mà từ khả năng khiến những người xung quanh có cơ hội phát huy được giá trị của họ.
Thứ hai, trẻ Tử Vi cần được dạy cách xây dựng và gìn giữ các mối quan hệ.
Một người có khả năng lãnh đạo nhưng không biết kết nối với con người thì rất khó tạo nên một tập thể. Vì vậy, bên cạnh kiến thức và thành tích, cha mẹ nên chú trọng dạy con cách giao tiếp: biết lắng nghe, biết giữ lời, biết cảm ơn, xin lỗi, biết cư xử với người lớn, bạn bè và cả những người có vị trí thấp hơn mình.
Đặc biệt, đừng để một đứa trẻ có khí chất mạnh hình thành suy nghĩ rằng “mình giỏi thì người khác phải nghe mình.” Hãy để con hiểu rằng uy tín không đến từ việc bắt người khác phục tùng. Uy tín được tích lũy từ năng lực, trách nhiệm và cách mình đối xử với mọi người.
Thứ ba, hãy dạy trẻ Tử Vi sự bao dung và nhẫn nại.
Người càng muốn làm việc lớn càng phải học cách chấp nhận rằng không phải ai cũng suy nghĩ giống mình, không phải ai cũng làm nhanh như mình và cũng không phải lúc nào mọi việc cũng vận hành đúng ý mình.
Một đứa trẻ có chính kiến mạnh nếu không được dạy sự bao dung rất dễ trở thành áp đặt. Có khả năng tổ chức nhưng thiếu kiên nhẫn thì dễ biến thành kiểm soát. Có lòng tự trọng nhưng thiếu khả năng tiếp nhận góp ý thì dễ thành tự ái.
Vì vậy, với trẻ Tử Vi, đôi khi cha mẹ không cần làm cho cái tôi của con lớn thêm. Điều cần làm là cho con một cái tôi đủ vững để không phải hơn thua với tất cả mọi người.
Thứ tư, cần rèn cho con lời nói có trọng lượng.
“Lời nói có lực” không đồng nghĩa với nói to, nói cứng hay khiến người khác sợ mình. Một lời nói có lực trước hết phải là một lời nói đáng tin cậy. Đã hứa thì cố gắng thực hiện. Không biết thì không nói rằng mình biết. Làm sai thì dám nhận trách nhiệm. Khi đưa ra ý kiến thì biết mình đang nói điều gì và vì sao mình nghĩ như vậy.
Cha mẹ có thể rèn điều này từ những việc rất nhỏ. Khi con hứa một việc, hãy nhắc con hoàn thành. Khi con muốn thuyết phục bố mẹ, hãy yêu cầu con trình bày lý do. Khi con làm sai, thay vì chỉ bắt con xin lỗi, hãy giúp con hiểu mình sai ở đâu và sửa bằng hành động nào.
Lâu dần, đứa trẻ sẽ hiểu rằng uy tín không phải thứ tự nhiên có vì mình có khí chất. Uy tín là thứ phải xây dựng.
Thứ năm, trẻ Tử Vi cần được học cách ra quyết định đúng lúc và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Một người ở vị trí dẫn dắt không thể lúc nào cũng chờ người khác quyết định thay mình. Có những thời điểm, dù chưa thể biết chắc kết quả sẽ ra sao, họ vẫn phải quan sát, cân nhắc và đưa ra lựa chọn. Vì vậy, với một đứa trẻ Tử Vi, tôi cho rằng cha mẹ cần rèn cho con năng lực lựa chọn từ sớm.
Tất nhiên, không phải bằng cách giao cho trẻ những quyết định vượt quá độ tuổi. Hãy bắt đầu từ những việc thuộc phạm vi cuộc sống của con: con muốn lựa chọn hoạt động nào, sắp xếp thời gian ra sao, ưu tiên việc gì trước, sử dụng một khoản tiền nhỏ như thế nào, hay khi xảy ra mâu thuẫn thì con muốn giải quyết bằng cách nào.Cha mẹ có thể phân tích và đưa cho con lời khuyên, nhưng không nhất thiết lúc nào cũng quyết định thay.
Quan trọng hơn cả việc “chọn đúng” là sau khi đã lựa chọn, con phải dần học cách chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy.
Nếu lựa chọn mang lại kết quả tốt, con được hưởng thành quả. Nếu quyết định chưa phù hợp, thay vì lập tức đổ lỗi cho hoàn cảnh hay chờ cha mẹ giải quyết hậu quả, con cần học cách nhìn lại: Mình đã bỏ sót điều gì? Mình có thể sửa ở đâu? Lần sau mình sẽ quyết định khác như thế nào?
Một người lãnh đạo không phải là người luôn đưa ra quyết định đúng. Không ai có thể làm được điều đó. Điều quan trọng hơn là biết khi nào cần quyết, dám quyết khi cần thiết và đủ trách nhiệm để đi cùng quyết định của mình.
Nếu cha mẹ làm thay con mọi thứ, quyết định thay con mọi việc và xử lý luôn mọi hậu quả, chúng ta có thể nuôi được một đứa trẻ rất nghe lời, nhưng chưa chắc đã nuôi được một người có khả năng làm chủ cuộc đời mình.
Với trẻ Tử Vi, tôi cho rằng đây là một bài học đặc biệt quan trọng: quyền quyết định luôn phải đi cùng trách nhiệm.
Thứ sáu, trẻ Tử Vi cần được học tư duy hệ thống và quy trình.
Một người đứng đầu không thể chỉ giải quyết từng việc khi nó xảy ra. Họ cần nhìn thấy toàn bộ hệ thống đang vận hành như thế nào.
Vì vậy, với những đứa trẻ này, cha mẹ có thể sớm cho con làm quen với việc lập kế hoạch, sắp xếp công việc, quản lý thời gian và chịu trách nhiệm với một nhiệm vụ từ đầu đến cuối.
Ví dụ, thay vì chuẩn bị toàn bộ sinh nhật cho con, khi con đủ lớn hãy cho con tự lên danh sách khách, dự kiến những việc cần làm, phân chia nhiệm vụ và kiểm tra xem còn thiếu điều gì. Một hoạt động gia đình, một chuyến đi hay một dự án nhỏ của con đều có thể trở thành bài học về tổ chức.
Đứa trẻ sẽ dần chuyển từ tư duy “con phải làm việc gì?” sang “để việc này vận hành tốt thì cần những gì?”
Và cao hơn nữa, hãy dạy trẻ Tử Vi tư duy xây dựng hệ sinh thái.
Một vị vua không tạo nên một đất nước chỉ bằng năng lực của chính mình. Xung quanh họ phải có con người, nguồn lực, nguyên tắc và một hệ thống có khả năng cùng vận hành.
Sau này cũng vậy. Một đứa trẻ có tố chất dẫn dắt không chỉ cần học cách thành công cho riêng mình. Con cần hiểu cách tạo ra giá trị để nhiều người cùng phát triển.
Khi con tổ chức một nhóm, đừng chỉ hỏi: “Con được gì?” Hãy hỏi: “Các bạn trong nhóm của con được gì?”
Khi con muốn trở thành nhóm trưởng, đừng chỉ hỏi: “Con có làm tốt không?” Hãy hỏi thêm: “Con đã giúp các bạn làm tốt hơn chưa?”
Những câu hỏi như vậy sẽ dần thay đổi định nghĩa của trẻ về hai chữ lãnh đạo.
Bởi cuối cùng, điều tôi muốn cha mẹ lưu ý khi giáo dục một đứa trẻ mang khí chất Tử Vi là: đừng chỉ nuôi dưỡng cái “uy” mà quên nuôi dưỡng cái “đức”.
Khí chất có thể khiến một người được chú ý, năng lực có thể đưa một người lên vị trí cao, nhưng muốn người khác thực sự tin tưởng và đi cùng mình lâu dài thì còn cần sự bao dung, trách nhiệm, khả năng lắng nghe và cách đối đãi với con người.
Một đứa trẻ Tử Vi được giáo dục tốt, theo tôi, không phải là đứa trẻ lúc nào cũng muốn “làm vua”.
Mà là đứa trẻ dần hiểu rằng:
Đứng đầu không phải để người khác phục vụ mình.
Đứng đầu là học cách chịu trách nhiệm cho nhiều người hơn mình.
Và trước khi có thể chịu trách nhiệm cho một tập thể, con phải học được điều căn bản nhất:
Tự lựa chọn.
Tự chịu trách nhiệm.
Và từng bước trở thành người làm chủ cuộc đời mình.
Đó có lẽ mới là cách chúng ta nuôi dưỡng đúng một đứa trẻ mang khí chất của Đế tinh Tử Vi.
Chang Đất
Chuỗi bài: Tử Vi ứng dụng trong giáo dục trẻ nhỏ.
