Có người nước Sở làm nghề bán mộc, vừa bán giáo. Ai hỏi mua mộc, thì anh ta khoe rằng: “Mộc này thật chắc, không gì đâm thủng.” Ai hỏi mua giáo, thì anh ta khoe rằng: “Giáo này thật sắc, gì đâm cũng thủng.” Có người nghe nói, hỏi rằng: “Thế bây giờ lấy giáo của bác đâm vào mộc củ…
Có người nước Sở làm nghề bán mộc, vừa bán giáo.
Ai hỏi mua mộc, thì anh ta khoe rằng: “Mộc này thật chắc, không gì đâm thủng.”
Ai hỏi mua giáo, thì anh ta khoe rằng: “Giáo này thật sắc, gì đâm cũng thủng.”
Có người nghe nói, hỏi rằng: “Thế bây giờ lấy giáo của bác đâm vào mộc của bác, thì thế nào?”
Anh ta không đáp ra làm sao được.
Hàn Phi Tử
GIẢI NGHĨA
Hàn Phi Tử: công tử nước Hàn, học trò Tuân Tử chuyên về bình danh pháp luật, nước Hàn không dùng, sang ở nước Tần, được đại dụng, nhưng sau bị kẻ gièm pha, rồi tự tử. Sách của Hàn Phi Tử có 50 thiên, đặt tên Hàn Tử. Nhà Tống sau thêm chữ Phi để khỏi lầm lẫn với Hàn Dũ.
Sở: một nước mạnh đời Xuân Thu và Chiến quốc ở vào Hồ Nam, Hồ Bắc, Giang Tô, Chiết Giang, và phía nam tỉnh Hà Nam ngày nay.
Mộc: đồ binh khí bằng gỗ, hình bầu dục để đỡ khi mũi nhọn đâm xỉa. Cái khiên thì đan bằng mây và hình tròn.
Giáo: đồ binh khí, đầu nhọn, cán dài, dùng để đâm.
LỜI BÀN
Ôi! một cái chắc, đâm không thủng, với một cái sắc, đâm gì cũng thủng, hai cái phản đối hẳn nhau thì cùng đi với nhau sao được! Thế mà người nước Sở dám khoe mộc, lại khoe giáo luôn ngay một lúc. Chẳng qua là chỉ vì mối lợi mà thành ra nói dối. Nhưng cái trò nói dối hay cùng, khi người ta hỏi đến lẽ, là không đối đáp làm sao được nữa. Có khác gì kẻ đem tượng gỗ ra chợ bán, khoe rằng: “Ai mua tượng về nhà, thì được giàu sang.” Đến lúc có người bẻ: “Thế sao bác không để ở nhà cho được giàu sang, lại mang ra chợ bán làm gì?” thì tắc khẩu mà đành vác tượng về.
