Mẹ Têrêsa

Tiểu sử

Anjezë Gonxhe Bojaxhiu; phát âm tiếng Albania: [aˈɲɛzə ˈɡɔndʒɛ bɔjaˈdʒi.u]; 26 tháng 8 năm 1910 – 5 tháng 9 năm 1997), thường được biết đến rộng rãi với danh hiệu Mẹ Têrêsa hay thánh Têrêsa thành Kolkata, là một nữ tu và nhà truyền giáo Công giáo Rôma người Ấn Độ gốc Albania, sáng lập Dòng Thừa Sai Bác Ái và là một thánh nhân Công giáo.

Mẹ sinh tại Skopje, khi đó còn thuộc Đế quốc Ottoman, lớn lên trong một gia đình Công giáo sùng đạo. Năm 18 tuổi, Mẹ tới Ireland để gia nhập Dòng Nữ tu Loreto, rồi Ấn Độ và sống trong phần lớn cuộc đời còn lại để thực hiện công việc truyền giáo. Vào ngày 4 tháng 9 năm 2016, Mẹ được Giáo hội Công giáo tuyên thánh với tước hiệu Thánh Têrêsa ở Kolkata. Ngày giỗ Mẹ, tức ngày 5 tháng 9, hiện được cử hành là ngày lễ kính bà.

Năm 1950, Mẹ Têrêsa sáng lập Dòng Thừa sai Bác Ái, ban đầu chuyên tâm phục vụ "những người nghèo khổ nhất trong số những người nghèo" tại các khu ổ chuột ở Kolkata. Qua nhiều thập kỷ, tổ chức này đã phát triển và hoạt động tại hơn 133 quốc gia tính đến năm 2012, với hơn 4.500 nữ tu điều hành các cơ sở chăm sóc người sắp qua đời vì HIV/AIDS, bệnh phong và lao, cũng như vận hành các bếp ăn từ thiện, trạm y tế, phòng khám lưu động, trại trẻ mồ côi và trường học. Các thành viên của dòng tu tuyên giữ các lời khấn về khiết tịnh, khó nghèo và vâng phục, đồng thời tuyên đọc lời khấn thứ tư: dấn thân phục vụ "một cách tự nguyện và hết lòng vì những người nghèo khổ nhất trong số những người nghèo".

Mẹ Têrêsa đã nhận được nhiều danh hiệu cao quý, trong đó có Giải thưởng Hòa bình Ramon Magsaysay năm 1962 và Giải Nobel Hòa bình năm 1979. Tuy nhiên, Mẹ cũng vấp phải chỉ trích vì điều kiện tồi tàn cũng như việc thiếu hụt dịch vụ chăm sóc y tế hay các biện pháp giảm đau tại những cơ sở dành cho người hấp hối do Mẹ điều hành. Cuộc đời và sự nghiệp của Mẹ đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều cuốn sách, phim tài liệu và tác phẩm điện ảnh. Cuốn tiểu sử chính thức về Mẹ, do Navin Chawla chấp bút, được xuất bản vào năm 1992; và vào ngày 6 tháng 9 năm 2017, Mẹ được công nhận là vị thánh bảo trợ chung của Tổng giáo phận Công giáo La Mã Calcutta, cùng với Thánh Phanxicô Xaviê.